Kondisyon nedir? Nasıl arttırılır? Bileşenleri nelerdir?

Yine çok duyulan bir soru olan “ Kondisyon nedir ?” yazımızla karşınızdayız. Tecrübeli sporcular konu hakkında deneyim sahibidir, kondisyon rutinleriniz kabusunuz veya en iyi arkadaşınız olabilir. Yani kondisyonunuzu yükseltmezseniz placebo yaşayabilir veya potansiyel sakatlanmalara davetiye çıkarabilirsiniz. Buna rağmen doğru planlanmış bir kondisyon planı herhangi bir spor dalı için, antrenman hedeflerinize ulaşmanızda hayati önem taşır.

Kondisyon nedir ?

Dayanıklılık kavramı ile sıkça karıştırılan kondisyon, sporcunun o an itibari ile gösterdiği performans düzeyidir. Yani sporcunun, yaptığı spor ile ilgili fizyolojik, taktik ve teknik performans düzeyidir.

Dayanıklılık ise vücudumuzun yorgunluğa karşı direnci olarak tanımlanabilir.

Görüleceği üzere kondisyon ile dayanıklılık aslında birbirlerinden ayrı kavramlardır. Kondisyon nedir sorusunun cevabında yapılan spora psikolojik, teknik ve taktik olarak hazır olunup olunmadığı araştırılırken, dayanıklılık yorulmak veya daha zor yorulmak olarak değerlendirilir.

Sporcular için kondisyonun yararları

Kaliteli bir kondisyon antrenmanının birçok zihinsel ve fiziksel faydaları mevcuttur. Bunlardan birkaç tanesini sırlamamız gerekirse;

  • Kendinize olan güveninizi sağlamlaştırır.
  • Daha fazla güç ve elastikiyet kazanırsınız.
  • İdrak kabiliyetiniz gelişir.
  • Zihinsel güç kazanırsınız.
  • Sakatlanma tehlikesini azaltırsınız.
  • Egzersizleriniz sırasında yorgunluk hissinden uzaklaşırsınız.
  • Daha iyi bir performans gösterirsiniz.
  • Daha çabuk ve daha doygun bir iyileşme sağlarsınız.
  • Yaptığınız antrenmanlarınız daha iyi ve kaliteli olur.
  • Kaliteli bir yaşam elde edebilirsiniz.

Kondisyon çalışmaları “Genel” ve “özel” olmak üzere iki ana kısımda ele alınabilir.

Genel kondisyon çalışmaları ile sporcuların daha sağlıklı olması için yapılan genel egzersizler anlaşılırken; özel kondisyon çalışmaları ile sporcunun o an yaptığı spor dalına özel egzersiz programlarından oluşmaktadır.

Kişiden kişiye ve şartlara göre değişen fiziksel kondisyon sporcuya, fiziksel ve psikolojik performansında zirve yaptırabilir. Sporcunun daha hızlı koşabilmesi, daha fazla sıçrayabilmesi ve daha fazla ağırlık kaldırabilmesi daha iyi fitness seviyesi ile mümkündür. Dolayısıyla fitness; futbol, voleybol, tenis ve vb. tüm diğer sporların ayrılmaz bir parçasıdır. Hatta rekabetçi spor dallarından bile daha önemli hale gelmiştir. Bu yüzden daha iyi bir performans için sporcunun kondisyonunun yüksek olması son derece önemlidir.

Fiziksel kondisyonun rolü

12-13 yaş altındaki çocuklarda teknik, en iyi performans için, fiziksel kondisyon çalışmalarından daha önemli faktördür. Bu yaşlardan sonra, fiziksel kondisyon daha önemli hale gelir ve daha fazla yapısal erişime ihtiyaç duyulur. Araştırmalar göstermiştir ki spor performansı için 16 yaşından sonra zihinsel odaklanma birinci, fiziksel kondisyon ise ikinci en önemli etken haline gelmektedir.

Bileşenleri

Kondisyon, ne kadar hızlı koştuğunuzdan, ne kadar barfiks çekebildiğinizden, ne kadar çok squat yapabildiğinizden veya koşu bandında ne kadar iyi olduğunuzdan fazlasıdır. Kondisyon çalışmaları, aşağıdakiler gibi birçok alanı kapsayan bütünsel bir fonksiyondur;

  • Dayanıklılık
  • Güç
  • Hız
  • Kuvvet
  • Koordinasyon
  • Yetenek ve kabiliyet
  • Esneklik
  • Refleks

iyi bir fiziksel kondisyon rutini, yukarıda sayılan alanların her birini ayrı ayrı kapsayan egzersizleri içerir. Bir egzersiz içinde bunların birinden fazlasıyla çalışmak dengesizliği, bundan meydana gelen sakatlanma da, performans kaybıyla sonuçlanabilir.

Peki nelere dikkat edilmeli ?

Yapılan spor ne olursa veya sporcu kaç yaşında olursa olsun, kondisyon egzersizlerinde, sporcu kendince veya antrenörleri ile ekipmanların ve çevre şartlarının sağlığına dikkat etmelidirler. Tüm ekipmanlar çalışır ve güvenle kullanılabilir olmalıdır. Yine aynı zamanda kondisyon egzersizlerinin yapılacağı alan veya salonun zeminin tehlike yaratmayacağından emin olunmalıdır.

Sağlıklı bir kondisyon programı ayrıca dengeli bir beslenme ve dinlenme programına sahip olmalıdır.

Kondisyon Nasıl Arttırılır?

öncelikle kendi kendinize hedefinizi belirlemelisiniz. örneğin hedefiniz yukarıda bahsettiğimiz sağlıklı olmak adına bir kondisyon çalışması mı yoksa kuvvet artışı veya dayanıklılığınızı arttırmak veya kalbinizin daha fazla kan pompalamasını sağlayacak kardiyovasküler egzersizler mi?

Herhangi bir hastalığa sahip olup olmadığınızı, sakatlık geçmişiniz var mı, spor tecrübeniz ve yaşınız ile birlikte yukarıda saydığımız hedeflerden birini saptayın veya antrenörünüzle paylaşın.

Unutmadan uyarmamıza izin verin, sakatlanmalardan kaçınmak adına, kondisyon antrenmanlarından alacağınız geri dönüşleri sabırla bekleyin. örneğin hayalinizdeki 30 dakika boyunca koşu bandında hızlı sprint, bir anda elde edilecek bir kapasite değildir. Aceleci davranmayın. Hedefinize adım adım yaklaşın.

işte size kondisyon nedir den sonra nasıl arttırılır hakkında birkaç yol kılavuzu;

  • Kardiyo çalışmalarınızı dışarıda yapmaya gayret edin.
  • Asla ama asla dinlenmeyi azımsamayın ve atlamayın. Mutlaka dinlenme günleriniz olsun.
  • Kaliteli kompleks karbonhidratlar alın.
  • çocukken öğrendiğimiz gibi, vücudumuz çoğu sudan oluşan bir gezegen gibidir. Kondisyon egzersizleri öncesinde, sırasında ve sonrasında su içmeyi ihmal etmeyin.
  • Kondisyon antrenmanlarınızı bir rutin içinde planlayın.
  • Kalsiyum, magnezyum ve potasyum gibi önemli elektrolitleri alın. Bu, kas spazmlarından sizi koruyacaktır.
Sporcunun Teşvik Edilmesi

Bir antrenör eşliğinde çalışılıyorsa, antrenörler tüm kondisyon çalışmaları sırasında teşvik etmelidirler. Sporcuların kendilerini aşırı yormalarından ve egzersiz sırasında yeterli miktarda sıvı aldıklarından emin olmalıdırlar. Sporcular, gerekli durumlarda dinlenme için mola verilmesi ve yavaşlaması için antrenörleri tarafından izlenmelidirler.

Tüm bu uyarılar dikkate alındığında kondisyon antrenmanlarından iyi verim alınabilir.